:: Instituti i Mjekësisë Ligjore ::

Ministria e Drejtësisë

Historiku

Ne vitin 1928 jane shpallur ligje të ndryshme të shëndëtesise , në të cilat ka pasur dispozita të vecanta mbi ushtrimin e mjekesise ligjore, mbi llojet e ndryshme të ekspertimeve dhe mbi hpnoraret e mjekeve që I kryenin. Mjeket që caktoheshin me keto ekspertime , pergjithesisht ishin mjeket e bashkisë dhe te profektures. Keta e shoqëronin gjyqtarin hetusin në vendin e ngjarjes ku bëbin kqyrjen mjekoligjore të të dëmtuarit ose të kufomës, dhe me pas lëshonin aktin perkatës.

Ne vitin 1932 në Spitalin Civil të Tiranes filluan për të paren here të bëhen autopsy pak a shume të plota me karakter anatomopatologjik dhe mjekoligjor. Një nga mjeket që është marrë më shumë me keto ekzaminime ka qenë Drejtori I ketij institucioni Dr. Sabri Tefiku.

Në vitet 1930, 1940, duhet të kujtojmë me mirënjohje mjekët përparimtarë si Dr. Sabri Tefiku etj. që i kanë dhënë një kontribut sado të vogël mjekësisë ligjore të vendit tonë.

Në vitet 1940 dhe fillimin e viteve 1950 janë kryer ekspertime mjekoligjore të plota për raste të veçanta nga mjekë shqiptarë të specializuar jashtë shtetit në fushën e mjekësisë ligjore.

Për herë të parë, në vitin 1953 u hap në vendin tonë një shërbim i ekspertimit mjekoligjor pranë spitalit të përgjithshëm civil të Tiranës, në të cilin në vitin 1957, me krijimin e universitetit të parë në Shqipëri, u formua edhe katedra përkatëse universitare e mësimdhënies së mjekësisë ligjore në fakultetet e Mjekësisë dhe drejtësisë së këtij Universiteti.

Katedra e Mjekësisë Ligjore në Fakultetin e Mjekësisë të Tiranës, u krijua në vitin 1957 me Shef Dr. Bashkim Çuberi.

Ajo, përveç mësimdhënies së disiplinës së Mjekësisë Ligjore në Fakultetin e Mjekësisë, kryente edhe ekspertimet e ndryshme mjekoligjore në vendin tonë. \

Shumë shpejt në këtë Katedër, së bashku me Shërbimin Mjekoligjor përkatës,u ngritën Laboratorët e provave materiale (biologjisë mjekoligjore) dhe histopatologjisë, që në vitin 1957 dhe në vitin 1962,Laboratori i toksikologjise nga toksikologu farmacist Dr. Gaqo Papadhopulli ( ku kanë punuar edhe farmacistët toksikologë Dragush Kurti, Thoma Nano dhe Besnik Juca), Laboratori i fotografisë më 1967, i drejtuar nga fotografi Skënder Veshi.

Në këtë mënyrë, përveç përmirësimit të mësimdhënies, të gjitha këto ndikuan pozitivisht në kryerjen e ekspertimeve mjekoligjore me një cilësi gjithnjë e më të mirë.

Përveç ekspertimeve të zakonshme të kufomave dhe personave për rrethin e Tiranës, ajo kryen të gjitha ekspertimet e ndërlikuara dhe me komision për të gjithë vendin tonë; po kështu ekspertimet në fushat e toksikologjisë, provave materiale për të gjithë vendin.

Përgjegjësi i kësaj katedre që nga krijimi i saj dhe deri në vitin 1988 ka qënë Dr.Bashkim Çuberi, i cili botoi për herë të parë tekstin e parë mësimor të lëndës së Mjekësisë Ligjore dhe ju dha titulli pedagogjiko-shkencor “Docent” në vitin 1971.

Përveç tij në këtë Katedër ka punuar Dr. Pavlo Pavli, Dr. Dëfrim Gjoliku, Dr. Spiro Çipi. Ky i fundit, pedagog i jashtëm, përveç të tjerash ka drejtuar mësimdhënien e disiplinës së Mjekësisë Ligjore në Fakultetin e Drejtësisë dhe Shkollën e Lartë të Ministrisë së Punëve të Brendshme, që nga krijimi i tyre dhe deri në vitin 1981.

Nga viti 1989 deri në vitin 1992, Katedra është drejtuar nga Dr.Sokrat Meksi dhe që nga viti 1992 deri në vitin 1998 nga Dr.Bardhyl Çipi.

Në vitin 1998, sistemi i ekspertimit mjekoligjor kaloi në vartësi të Ministrisë së Drejtësisë nën drejtimin e As. Prof. Fatos Harito( 1998-2000), më pas, 2000-2006 Prof.Dr. Sokrat Meksi. Ndërsa aktualisht mbas vitit 2006 ne vazhdim Dr. Shk. Besim Ymaj.

Instituti I Mjekesise LIgjore është institucioni qëndrore, buxhetor në vartësi të Ministrit të Drejtësisë. Sot ushtron veprimtarin dhe ka per qëllim të kerkojë respektimin e Kushtetutes , Kodeve , ligjeve e akteve nenligjore , realizimin e mbrojtjen e dinjitetit të të drejtave të njëriut dhe lirive themelore si dhe parandalimin e shkeljeve të ligjit.

Drejtimet e pergjitheshme të veprimtarisë:

Seksioni (Katedra) i Mjekësisë Ligjore aktualisht drejton mësimdhënien e lëndës së Mjekësisë Ligjore në Fakultetin e Mjekësisë me studentët e vitit të gjashtë të degës së Mjekësisë së Përgjithshme, me vitin e katërt të degës së Stomatologjisë në trajtë ciklesh të rregullta të mësimeve praktike dhe cikleve të leksioneve teorike; me vitin e tretë të Fakultetit të Drejtësisë të Universitetit të Tiranës( ku përfshihet edhe lënda e psikiatrisë gjyqësore).

Në vitin 1985, kësaj Katedre iu ngarkua edhe mësimdhënia e lëndës së Etikës dhe Deontologjisë Mjekësore me specializantët pasuniversitarë të Fakultetit të Mjekësisë, ndërsa në vitin 1995 mësimdhënia e kësaj lënde edhe me studentët e vitit të dytë të degës së Mjekësisë së Përgjithshme të Fakultetit të Mjekësisë,me vitin e pestë të Farmacisë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, për të cilën janë përgatitur edhe tekstet mësimore përkatëse.

Kjo Katedër ka drejtuar edhe formimin dhe specializimin e të gjitha kuadrove të Mjekësisë Ligjore për të gjitha rrethet e vendit tonë, në specializime pasuniversitare të plota dhe specializime afatshkurtra duke plotësuar me mjekë ligjorë që të gjitha rrethet e vendit tonë. Gjithsejt nga kjo Katedër, që nga krijimi i saj janë specializuar rreth 50 specialistë mjekoligjorë për të gjitha rrethet e vendit tonë. Kualifikimi periodik i mjekëve ligjorë të rretheve të ndryshme të vendit tonë bëhet me anën e seminareve periodike.

Përsa i përket bazës materiale mësimore, Katedra e Mjekësisë Ligjore e ka krijuar tashmë literaturën e saj mësimore.
Tekstet mësimore kryesore bazë dhe ndihmëse të botuar në këtë katedër gjatë viteve të ndryshme paraqiten si vijon:

Mjekësia Ligjore, Bashkim Çuberi, Tiranë 1972, 1975, 1981, 414 faqe
Udhëheqës në mësimet praktike të Mjekësisë Ligjore, Bashkim Çuberi, Tiranë 1985, 222 faqe
Mjekësia Ligjore Juridike, Sokrat Meksi, Bardhyl Çipi, Tiranë 1991, 189 faqe
Bazat e Mjekësisë Ligjore, S. Meksi, B. Çipi, A. Tushi, F. Harito, Tiranë 1991, 204 faqe
Mjekësia Ligjore Klinike, B.Çipi(përkthim dhe përshtatje nga frëngjishtja), Tiranë 1994, 186 faqe
Etika dhe Deontologjia Mjekësore, B.Çipi, S. Meksi, Tiranë 1996, 126 faqe
Bioetika në një këndvështrim mjekoligjor, B.Çipi,Tiranë 2001, 236 faqe

Veprimtaria botuese e Katedrës në revistat e ndryshme periodike dhe shkencore të vendit tonë, mjekësore dhe juridike është shumë e pasur: mbi 250 artikuj të botuar.

Për sa i përket udhëheqjeve të temave, nga Katedra janë udhëhequr 6 tema të disertacioneve të doktoraturave, kryesisht të pedagogëve të Katedrës në vite të ndryshme, 3 tema diplomash të studentëve si dhe rreth 50 tema shkencore me studentët e rretheve shkencore të Mjekësisë Ligjore gjatë shumë viteve.

Pjesëmarrja në Kongrese dhe Konferenca Ndërkombëtare në lidhje me çështje të ndryshme mjekoligjore dhe atyre të Etikës Mjekësore, të Drejtës Mjekësore edhe Bioetikës etj. ka qënë e mirë. P.sh.:

1993: Takimi 13 ndërkombëtar i shkencave ligjore (Duseldorf-Gjermani)

1994: Kongresi Botëror i Filozofisë së Mjekësisë(Paris-Francë)

2002: Takimi 16 ndërkombëtar i Shkencave Ligjore( Montpellier-Francë) etj.

Aktiviteti kërkimor-shkencor i kësaj Katedre është shumë i pasur me tekste mësimore, monografi, referime dhe botime të panumurta brenda dhe jashtë vendit;organizime të rretheve shkencore të studentëve;po kështu të seminareve dhe sesioneve shkencore të shumta;drejtime projektesh në fushat e shkeljeve mjekësore,etj.

Ja disa nga temat kryesore studimore të kësaj Katedre gjatë viteve të ndryshme që nga krijimi i saj:

Çështjet e ndryshme të seksologjisë mjekoligjore, për të cilat , përveç referimeve dhe artikujve të ndryshëm, si punim kryesor është botuar monografia:
Ekspertimet e krimeve seksuale, S.Meksi, Tiranë 1987

Problemet e shumta të ekzaminimeve mjekoligjore të kufomave, për të cilat ka shumë artikuj shkencorë dhe referate. Vlen të përmëndet manuali: Teknika e autopsisë, S.Meksi, G.Cerga, Tiranë 1981

Problemet e ndryshme të antropologjisë mjekoligjore, gjithashtu me referime dhe botime të shumta shkencore brenda dhe jashtë vendit. Punimi kryesor i kësaj fushe është monografia:
Probleme antropologjike. Përdorimet e tyre osteologjike në përgjithësi dhe në praktikën mjekoligjore e kriminalistike të vendit tonë, B.Çipi, Tiranë 1984

Aspektet mjekoligjore të shkeljeve mjekësore, për të cilat ka gjithashtuka studime, punime dhe botime të shumta nga Mjekësia Ligjore, ku vlen të përmëndet monografia:
Aspekte mjekësore, ekonomike e etike të shkeljeve mjekësore, B.Çipi, S.Haderi, B.Hysa, Tiranë 1991

Tema të tjera kërkimoro-shkencore kanë pasur të bëjnë me vdekjet e papritura, aksidentet automobolistike, traumat e kokës, dermatoglifet, dëmtimet nga armët e zjarrit, ekzaminimet e flokëve dhe shumë e shumë të tjera, të pasqyruara në referime, botime, mbrojtje disertacionesh etj.

E gjithë kjo veprimtari pedagogjike-shkencore jashzakonisht e pasur e kësaj Katedre është pasqyruar në titujt shkencorë dhe pedagogjikë të pedagogëve efektivë dhe të jashtëm të saj, që kanë punuar gjatë viteve të ndryshëm që nga krijim i kësaj Katedre:

Bashkim Çuberi: Docent ( 1971)

Bardhyl Çipi, Doktor i Shkencave(1981), Docent( 1988),Profesor(1994)

Sokrat Meksi: Doktor i Shkencave(1983),Docent(1988),Profesor(1999)

Fatos Harito: Doktor i Shkencave(1987), Asistent.Profesor(1994)

Besnik Juca: Asistent Profesor (1994)

Alfred Tushi: Doktor i Shkencave(1990)

Gramoz Ylli: Doktor i Shkencave(1991)

Xhemal Zeneli:Doktor i Shkencave(1995)

Mira Pazari: Doktor i Shkencave (1995)

Zana Bruci: Doktor i Shkencave (1997)

Besim Ymaj:Doktor i Shkencave (1999)

Arben Lloja: Doktor i Shkencave( 1999)

Për sa i përket rolit të eksperteve ne ekspertimet mjekoligjore në vendit tonë, ai ka qënë shumë i madh në drejtim të pjesëmarrjes dhe drejtimit nga ana e tyre të ekspertimeve mjekoligjore.

Gjithashtu ata kanë qënë të angazhuar dhe në punën e Institucioneve të tjera si: Urdhëri i Mjekut Shqipëtar, Komiteti Kombëtar i Bioetikës, INSIG-u.

Disa prej eksperteve dhe pedagogëve janë gjithashtu anëtarë të disa shoqatave ndërkombëtare në fushat e Mjekësisë Ligjore, Bioetikës, të Drejtës Mjekësore etj.(Shoqata Mjekoligjore e vendeve mesdhetare, Shoqata bioetike e vendeve të Evropës qëndrore dhe lindore, Shoqata evropiane e Filozofisë së Mjekësisë dhe Kujdesit Shëndetësor etj.)

Historiku

Shërbimi i ekspertimeve mjekoligjore në Republiken e Shqipërisë është brenda sistemit të Ministrisë së Drejtësië, në vartësi të Ministrit të Drejtësië i cili nepermjete strukturave përkatëse drejton dhe kontrollon administrativisht këtë shërbim.

Shërbimi i ekspertimit mjekoligjor realizohet nga Instituti i Mjekësisë Ligjore me qëndër në Tiranë , nga sherbimet mjekoligjore rajonale të ndarjes administrative në bazë Gjykatave te Apelit si dhe me eksperte të jashtëm ne rrethe të tjera. Struktura dhe përbërja e ketyre shërbimeve , propozohet nga Këshilli Drejtues I IML dhe miratohet nga Ministri I Drejtësisë .

Sherbimi I ekspertimeve mjekoligjore kryhet nga eksperte funksionalë ( patologë, toksikologë, psikiater, biolog) dhe eksperte të jashtem. Ekspertet fuksionalë në perputhje me strukturen organike kryejnë veprimtarinë e tyre në IML si dhe kryesisht në sherbimet rajonale. Struktura organizative e IML perbehet nga Këshilli Drejtues , Këshilli shkencor , Drejtori, Zv. Drejtori , ekspertet patolog, ekspertet toksikolog, ekspertet psikiater dhe ekspert biolog, kryelaborate, laboratet, spcialisti jurist, specilaiste financier, administrator, specialist e mardhenjeve me jashte dhe me publikun,, sekretare arkiviste, magazinieri , shoferët, sanitare. Numeri dhe perbërja e këshillit drejtues miratohet nga Ministri I Drejtësisë mbi bazëën e propozimeve të Institucionit. Kryetari Këshillit Drejtues është Drejtori i Institucionit.